Shopping cart is empty

۰

ریال۰,

احمدی- کارشناس ارشد رشته روابط بین الملل گفت:

راه‌حل‌های حقوقی مقابله با سیاه‌چاله تحریم‌های ایران

سیدا ۲۰۱۷- به اختصار S.722 - یا همان سیاه‌چاله تحریم این روزها در مجلس نمایندگان آمریکا با برخی موانع قانونی روبه رو شده که مطابق با پیش‌بینی‌ها این مرحله را هم پشت سر خواهد گذاشت.

 

 

سیدا ۲۰۱۷- به اختصار S.722 - یا همان سیاه‌چاله تحریم این روزها در مجلس نمایندگان آمریکا با برخی موانع قانونی روبه رو شده که مطابق با پیش‌بینی‌ها این مرحله را هم پشت سر خواهد گذاشت. در ایران نیز مجلس شورای اسلامی قانونی برای مقابله با تحریم جدید آمریکا تصویب کرد که بررسی آن نشان می‌دهد قانون مذکور تاثیرگذاری عملیاتی چندانی برای مقابل با تحریم­های جدید آمریکا ندارد و بیشتر پاسخی برای افکار عمومی داخلی است.

از باب غنمیت شمردن فرصت و از جایی که هنوز فرآیند قانون‌گذاری تحریم سیدا تکمیل نشده -چنان‌که نیازمند تصویب در مجلس نمایندگان و تائید ترامپ است - می‌توان در زمان فعلی اقدامات بازدارنده واقعی انجام داد و هنوز هم این فرصت برای مسئولان علاقه‌مند به منافع ملی وجود دارد که پاسخ مناسب به نقض توافق هسته‌ای دهند که بعید است چنین شود. برای مقابله با تحریم­های جدید می‌توان دو راه‌حل حقوقی و عملیاتی درنظر گرفت.

الف: راه حل حقوقی مقابله با نقض عهد آمریکا

در توضیح راه حل حقوقی باید اشاره کرد که انگلستان، فرانسه، روسیه و چین همگی عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل هستند. دیدگاه‌های روسیه و چین به طور سنتی به ایران نزدیک‌تر است و انجام رایزنی‌های کوتاهی می‌تواند آن‌های را متقاعد سازد که تحریم جدید آمریکا نقض قطعنامه «۲۲۳۱» است البته روسیه از آن‌جایی که خود نیز به تحریم جدید آمریکا اضافه شده به طور قطع همراهی بیشتری با این موضوع خواهد کرد. موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم معتقد است که ایران توافق هسته‌ای را به شکل کامل اجرا کرده است و در کنفرانس خبری خود با لاوروف[۱] با اشاره مطرح شدن مباحث مربوط به بازنگری و خارج شدن آمریکا ضمانت اجرای کامل توافق هسته‌ای توسط تمامی طرف‌ها را برعهده گرفته و می‌گوید: «می­دانیم که آمریکا در حال مرور سیاست خود است و به آن احترام می‌گذاریم اما برجام متعلق به یک کشور نیست، متعلق به جامعه بین المللی و مورد تأیید شورای امنیت است و مسئولیت داریم اجرای کامل آن توسط همه طرف‌ها را تضمین کنیم.»[۲]

 با توجه به این شرایط وزارت امور خارجه باید از طرف‌های اروپایی، روسیه و چین بخواهد که با صدور قطعنامه‌ای- ولو خنثی- در شورای امنیت از آمریکا بخواهد که به تعهداتش ذیل قطعنامه «۲۲۳۱» پایبند باشد. در واقع ایران باید همان مدل رفتاری از طرف‌های اروپایی، روسیه و چین مطالبه کند که آن‌ها پیش‌تر در رابطه با ایران به کار بردند.

 توضیح بیشتر این‌که سال‌هایی که ایران در حال انجام فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای بود آمریکا و اروپا در روالی خصمانه خواهان آن بودند که ایران برنامه هسته‌ای خود را تعلیق کند. این کشورها خواسته‌های خود را به شکل قعطنامه مطرح می‌کردند. مثلاً قطعنامه «۱۸۳۵» شورای امنیت که بسیار کوتاه است از ایران می‌خواهد که قطعنامه قبلی را اجرا نماید. در شرایط فعلی نیز اتحادیه اروپا، چین و روسیه باید همین درخواست را از آمریکا داشته باشند.

آمریکا قطعنامه را نقض کرده است و اگر شما از این مسئله ناراحت هستید باید همین ناراحتی را در قالب قطعنامه‌ای کوتاه ولو خنثی ارائه کنید و یا حتی اگر توسط آمریکا وتو شود. این اقدام اولاً نوعی فشار حقوقی علیه آمریکا است و ثانیاً همراهی کشورهای اروپایی با ایران را از حد سخن فراتر می‌برد. اگر این اعتقاد راسخ مسئولان وزارت امور خارجه مبنی بر «دفاع همه جانبه و و حمایت گسترده کشورهای اروپائی عضو شورای امنیت از ایران» صحیح باشد پس وقت آن است که این دفاع همه جانبه به مرحله اجرا برسد چرا که به تعبیر کارشناسان روابط بین‌الملل، جمهوری اسلامی ایران در زمان فعلی دیگر نیازی به به «همدردی خاله زنکی» اتحادیه اروپا ندارد.

 ب: اجرای برجام در برابر نقض برجام

پیش از تصویب برجام در مجاری قانونی کشور و در زمان داغ بودن بحث توافق هسته‌ای در سطح جامعه یکی از سؤالات اصلی این بود که در صورت نقض احتمالی تعهدات طرف مقابل ایران چه راه‌حل‌هایی برای مقابله خواهد داشت. پاسخ مقامات وابسته به دولت به بند ۳۷ برجام و ۱۳ قطعنامه ۲۲۳۱ بازمی‌گشت. جایی که در بند ۳۷ برجام آمده است:

«ایران بیان داشته است که چنانچه تحریم‌ها جزئا یا کلاً مجدداً اعمال شوند، ایران این امر را به منزله زمینه‌ای برای توقف کلی یا جزئی تعهدات خود وفق این برجام قلمداد خواهد نمود.»[۳]

همچنین در بند ۱۳ مقدمه قطعنامه ۲۲۳۱ می‌خوانیم: «چنانچه مفاد قطعنامه‌های پیشین در راستای بند ۱۲ کلاً یا جزئا اعمال شوند، ایران آن را به عنوان مبنایی برای توقف اجرای تعهدات خود وفق برجام تلقی خواهد نمود.»[۴]

از بند ۳۷ برجام و ۱۳ قطعنامه «۲۲۳۱» می‌توان برای مقابله با تحریم «S.722» استفاده کرد. در واقع اجرای کامل برجام و قطعنامه توسط دولت یازدهم راه حل مقابله با تحریم ناقض برجام است. در توضیح بیشتر این مسئله باید اشاره کرد که باتوجه به این‌که ایران اعلام کرده در صورت بازگشتن مجدد تحریم‌ها، کل یا جزء تعهدات خودش متوقف خواهد کرد دولت می‌تواند به میزان نقض برجام در تحریم «S.722» برخی اقدامات داوطلبانه خود را متوقف کند. مثلاً مطابق با برجام ایران باید ۵/۸ سال بعد از اجرای توافق بر روی یک زنجیره ۳۰ تایی سانتری‌فیوژ «IR-8» آزمایش نماید اما ایران اعلام کند که در اولین روز تصویب و اجرایی شدن تحریم S.722 آزمایش بر روی این زنجیره ۳۰ تایی را در حضور خبرنگاران و رسانه‌ها شروع خواهد کرد. یا مثلاً وزارت امور خارجه به اتحادیه اروپا اعلام کند که در صورت تصویب تحریم جدید توسعه دانش غنی‌سازی در فردو را از سرخواهد گرفت و یا به غنی‌سازی در سطح ۲۰ درصد بازخواهد گشت؛ یعنی به میزانی که آمریکا نقض برجام می‌کند ایران نیز اعلام نماید که برجام و قطعنامه را اجرا خواهد کرد! این اقدام منجر به آن خواهد شد که اولاً آمریکا از تصویب و اجرای تحریم «S.722» جلوگیری نماید ثانیاً در صورت تصویب تحریم جدید ایران نیز اقدام عملیاتی انجام داده تا در برابر از بین رفتن منافع حاصل از برجام حداقل میزانی از فعالیت‌های هسته‌ای خود را از مجدداً آغاز نماید.

البته ذکر این نکته نیز ضروری است که اولین گام برای مقابله با نقض برجام وجود اراده‌ای از جانب دولت جمهوری اسلامی ایران است که بجای تماشاچی بودن به احقاق حقوق کشور بپردازد. طبیعی است که وجود و تداوم انفعال و بی‌تحرکی از جانب وزارت امور خارجه نتیجه‌ای غیر از تداوم تحریم‌های روز افزون نخواهد داشت؛ در این وضعیت دستیابی به اندک سودهای حاصل از توافق هسته‌ای که دربرابر عقب‌نشینی‌های گسترده و اعطای امتیازات فراوان به غرب چون توقف غنی سازی ۲۰ درصد، بتن ریزی در راکتور اراک و پذیرش نظارت‌های فراقانونی بدست آمده نیز از بین خواهد رفت. باید اذعان کرد که تصویب و اجرای تحریم «S.722» نه تنها نقض برجام است بلکه به علت تاثیرهای مخربی که بر اقتصاد کشور می‌گذارد بدترین نوع تحریمی محسوب می‌شود که پس از انقلاب اسلامی بر کشور وضع شده است.

 

 

۱- https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/29710/remarks-.‎.‎.‎

[۲] I know that in the United States there is a review ongoing.‎ We respect it, but we have also the duty to make it clear, the nuclear deal does not belong to one country – it belongs to the international community, to the United Nations system.‎ It was endorsed by the UN Security Council with a resolution and I think we share responsibility to make sure that this continues to be fully implemented by all.‎

[۳] Iran has stated that if sanctions are reinstated in whole or in part, Iran will treat that as grounds to cease performing its commitments under this JCPOA in whole or in part

[۴] notes Iran’s statement that if the provisions of previous resolutions are applied pursuant to paragraph 12 in whole or in part, Iran will treat this as grounds to cease performing its commitments under the JCPOA;‎

تلگرام

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی نوشته شوند و یا غیر مرتبط با موضوع باشند منتشر نخواهند شد.

محصولات

نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۶
نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۶
نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۶
نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۶
نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۶
نویسنده:
سازمان بسیج حقوقدانان
سال چاپ یا تولید:
۱۳۹۵